Transgraniczne przemieszczanie odpadów - uwarunkowania prawna

Obowiązki w tym zakresie regulowane są przez Rozporządzenie nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczania odpadów. Dotyczą one zarówno przywozu i wywozu odpadów pomiędzy krajami członkowskimi Unii Europejskiej, jak również państwami trzecimi. Niedostosowanie się do przepisów może spowodować nałożenie wysokiej kary administracyjnej na przedsiębiorcę.

Zgodnie z ogólnymi przepisami przedsiębiorca powinien podjąć niezbędne działania, aby odpady były zagospodarowywane bez narażania życia ludzi i zwierząt.

W związku z tym rozporządzenie nr 1013/2006 nie zwalnia z przestrzegania przepisów ogólnych, ale nakłada na przedsiębiorców kolejne obowiązki. Aby spełnić zasadę racjonalnego gospodarowania podmiot (lub organ kontrolujący w danym Państwie) powinny wykazać, że instalacja przeznaczona do odbierania odpadów jest zgodna z normami środowiska naturalnego i ochrony zdrowia ludzkiego.

____________________________________________________________________________________________________________________________

Transgraniczny transport odpadów na terenie Unii Europejskiej

Podczas transportu odpadów wewnątrz Unii Europejskiej zobowiązania przedsiębiorców zostały podzielone w zależności od rodzaju odpadów i celu ich transportu. W takich przypadkach można podzielić je dwie grupy:

  1. Procedura wcześniejszego zgłoszenia i uzyskanie zgody
  2. Obowiązki ogólne w zakresie informowania

Niezależnie od wyżej wymienionych wariantów proceduralnych transport odpadów podlega ogólnym obowiązkom, takim jak np.:

  • zakaz mieszania ze sobą różnych rodzajów odpadów po rozpoczęciu transportu,
  • oznakowanie pojazdu transportującego odpady,
  • przechowywanie dokumentacji transportowych przez okres 3 lat,
  • podawanie przez organy administracji publicznych informacji o wydanych zgodach na transgraniczne przemieszczenie odpadów.

Procedura wcześniejszego zgłoszenia i uzyskanie zgody

Procedurze uprzedniego zgłoszenia i uzyskaniu zgody polegają następujące rodzaje odpadów:

  • Wszystkie odpady, które będą podlegać unieszkodliwianiu
  • Niektóre odpady, które będą poddawane procesom odzysku (np. odpady z produkcji żelaza i stali)
  • Odpady komunalne (kod odpadów 20 03 01) pochodzące z gospodarstw domowych.

Transportujący wyżej wymienione rodzaje odpadów, uprzednio powinien zgłosić ten fakt właściwemu organowi (Generalna Inspektorat Ochrony Środowiska) przy wykorzystaniu poniższych dokumentów:

  • dokument zgłoszeniowy stanowiący załącznik IA do rozporządzenia nr 1013/2006,
  • dokument przesyłania stanowiący załącznik IB do rozporządzenia nr 1013/2006,
  • dokumenty dodatkowe – na prośbę GIOŚ.

Rozporządzenie dopuszcza sytuację, gdy przedsiębiorca dokona zgłoszenia ogólnego, które obejmuje więcej niż jeden transport, jeśli:

  • transportowane odpady mają zbliżone właściwości chemiczne i fizyczne,
  • odpady transportowane są do tego samego odbiorcy oraz do tej samej instalacji,
  • podana w zgłoszeniu trasa transportu odpadów jest taka sama

Podmiot transportujący przed złożeniem zgłoszenia do GIOŚ zobowiązany jest do:

  • podpisania umowy z odbierającym odpady uwzględniającą metodę odzysku lub sposób unieszkodliwiania odpadów,
  • określenia ubezpieczenia lub gwarancji finansowej (obowiązek ma za zadanie zapewnienie pokrycia kosztów transportu oraz odzysk lub unieszkodliwianie odpadów)

Opłata skarbowa za dokumenty wynosi odpowiednio:

  • za wydanie zezwolenia na obrót odpadami z zagranicą, obejmujący jednokrotne i wielokrotne przemieszczanie odpadów - 14000 zł - zmiana decyzji - 50% stawki określonej od zezwolenia tj. 7000 zł
  • za wydanie zezwolenia wstępnego - 2 000 zł

Po złożeniu prawidłowego zgłoszenia GIOŚ w terminie 3 dni przedkłada zgłoszenie organowi miejsca przeznaczenia i informuje wnioskodawcę, że dokument został przekazany. W ciągu 30 dni organy miejsca przeznaczenia, wysyłki oraz tranzytu mogą wydać następujące decyzje:

  • decyzja zgody bezwarunkowej na transport odpadów,
  • decyzja zgody na transport odpadów z warunkami określonymi
  • decyzji sprzeciwu (w przypadku np. niezgodności transportu, odzysku lub unieszkodliwiania z przepisami krajowymi)

Obowiązki ogólne w zakresie informowania

Procedurze ogólnej w zakresie informowania polegają odpady przeznaczone wyłącznie do odzysku pochodzące z:

W omawiamy przypadku, nie ma konieczności przedkładania zgłoszenia do GIOŚ. Wnioskodawca powinien jedynie dołączyć do transportu podpisany dokument (załącznik nr VII do rozporządzenia nr 1013/2006), jest to szczegółowy formularz zawierający informacje o transporcie i podpisanej umowie pomiędzy organizującym transport odpadów, a odbiorcą odpadów.

____________________________________________________________________________________________________________________________

Wywóz odpadów poza Unię Europejską

Przepisy Unii Europejskiej zakładają, że odpady nie mogą być wywożone z krajów członkowskich do państw, gdzie jest niższy poziom świadomości środowiskowej w celu nielegalnego porzucenia.

W związku z powyższym rozporządzenie nr 1013/2016 określa zasady w sprawy wywozu odpadów spoza Unii Europejskiej, różnią się one w zależności od sposobu zagospodarowania odpadami (unieszkodliwianie lub przetworzenie).

Wywożenie odpadów z terenu kraju członkowskiego Unii Europejskiej w celu unieszkodliwienia odpadów jest całkowicie zakazane (wyjątek państwa EFTA, będące stronami Konwencji bazylejskiej – w tym przypadku obowiązują przepisy jak transgraniczne przemieszczanie odpadów pomiędzy krajami Unii Europejskiej).

Zakazane jest również (poza wyjątkami, gdzie obowiązuje decyzja OECD – zasady takie same jak w UE) wywożenie odpadów niebezpiecznych przeznaczonych do odzysku w krajach, w których nie obowiązuje decyzja OECD (w sprawie kontroli transgranicznego przemieszczania odpadów przeznaczonych do odzysk).

Podsumowując, w przypadku wywozu odpadów spoza terenu Unii Europejskiej obowiązki będą się różniły w zależności do jego kraju będą transportowane.

____________________________________________________________________________________________________________________________

Przywóz odpadów spoza Unii Europejskiej

Podobnie jak w rozdziale dotyczącym wywozu odpadów, tak i teraz zasady będą różne w zależności od sposoby zagospodarowania odpadów (unieszkodliwianie lub przetworzenie).

Przywożenie odpadów na terytorium kraju członkowskiego Unii Europejskiej przeznaczonych do unieszkodliwienia jest zakazane (wyjątek – państwa będące stronami Konwencji bazylejskiej, państwa z którymi UE zawarła umowę, wyjątkowe sytuacje, np. epidemia, wojna).

Przywożenie odpadów na teren Unii Europejskiej przeznaczonych do odzysku jest zakazane (wyjątek – państwa, w których obowiązuje decyzji OECD, państwa będące stronami Konwencji bazylejskiej, państwa z którymi UE zawarła umowę, wyjątkowe sytuacje, np. epidemia, wojna)

W przypadku międzynarodowego przemieszczania odpadów poza teren Unii Europejskiej obowiązuje procedura zgłoszenia i uzyskania zgody.

____________________________________________________________________________________________________________________________

Kary wynikające z niedostosowania się do przepisów w zakresie międzynarodowego transportu odpadów

Niedostosowanie się do przepisów może spowodować nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska można nałożyć następujące kary:

  • przywiezienie odpadów bez dokonania zgłoszenia – kara pieniężna w wysokości od 50 000 zł do 500 000 zł.
  • przyjęcie odpadów sprowadzonych nielegalnie – kara pieniężna w wysokości od 25 000 zł do 200 000 zł.
  • Przyjęcie odpadów w większej ilości niż była zgłoszona – kara pieniężna od 30 000 do 200 000 zł,
  • Wysyłający odpady więcej niż jeden raz posługiwał się tym samym dokumentem przesyłania – kara pieniężna od 30 000 zł do 200 000 zł
  • Nierealizowanie przewozu ustaloną trasą przejazdu – kara pieniężna od 20 000 zł do 100 000 zł

____________________________________________________________________________________________________________________________

Inne obowiązki GIOŚ

GIOŚ jako organ nadzorujący międzynarodowy transport odpadów może w przypadku ustalenia, że transport nie jest legalny wszcząć postępowanie w zakresie zwrotu przywiezionych odpadów. W takim przypadku GIOŚ wzywa wszystkie podmioty uczestniczące w międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i nakazuje podjęcia procedur związanych z zwrotem na teren kraju wysyłki.

Zapraszamy do kontaktu!

Copyright © 2024 Wszelkie prawa zastrzeżone
crossmenu